UŽDUOTIS. 4 savaitė. Tarmės pasirinkimas bk (bk tarminis pagrindas)

Europos bendrinių kalbų istorijos teorija, Lith 410, UIC

Ypač atkreiptinas dėmesys į tokius aspektus:
1. Kokioje epochoje pasirinktas kurios bendrinės kalbos tarminis pamatas (Viduramžiais, Renesanso metu, Romantizmo ar pan.)
2. Ar tarmiškai, ar socialiai grindžiama bendrinės kalbos pradžia ir apskritai raida?

Perskaitytina literatūra:

VISOS KALBOS
Subačius „Two types of Standard Language History in Europe“, Res Balticae 8, 2002, 131–150.

LIETUVIŲ KALBA
Palionis 1995, 165.
Zinkevičius 1990, 5.
Jonikas 1972, 292–293.

ANGLŲ KALBA
James Milroy, Lesley Milroy, Authority in Language, Investigating Language Prescription and Standardisation, London and New York: Routledge and Kegan Paul, 1987. 33.
Leith 1983, 39.
Subačius 1999, 250–255 (pagal Fisherį ir kitus).

PRANCŪZŲ KALBA
Haugen 1972, 239.
Lodge 1993, 104.
Subačius 1999, 248 (pagal Fisherį).

ISPANŲ KALBA
Subačius 1999, 248–249 (pagal Fisherį).
Penny (jau atšviestas anksčiau)

DANŲ KALBA
Germanic Standardizations... 2003: Tore Kristiansen, „Danish“, 69–91.

ŠVEDŲ KALBA
Germanic Standardizations... 2003: Ulf Teleman, „Swedish“, 405–429.

NORVEGŲ KALBA
Germanic Standardizations... 2003: Ernst Håkon Jahr, „Norwegian“, 331–353.
Andrew Linn, „Aasen and nineteenth century Norway“, 61–87.
M. I. Steblin-Komenskij, „Is Planning of Language Development Possible? The Norvegian Language Movement at an Impasse“, Soviet contributions to the Sociology of Language, ed. by Phillip A. Luelsdorf, The Hague, Paris, New York: Mouton Publishers, 1977, 103–104: „Ivar Aasen when in 1853 [...] he published an example of the written sythesis of Norvegian dialects“ (103).

VOKIEČIŲ KALBA
Wells 1985, 198–200.
Subačius 1999, 249 (pagal Fisherį).

ITALŲ KALBA
Subačius 1999, 249 (pagal Fisherį).

ČEKŲ KALBA
Nacionalnoje vozrozdenije... 1978, 15, 27.

SERBŲ KALBA
Nacionalnoje vozrozdenije ...1978, 40.

SLOVAKŲ KALBA
Nacionalnoje vozrozdenije 1978, 94, 104, 148.

LENKŲ KALBA
Tadeusz Milewski, Z zagadnień językoznawstwa ogólnego i historycznego („Le problème des origines du Polonais littèraire“), Warszawa: Państwowe wydawnictwo naukowe, 1969, 376.

Milewski 1969, 376: „D’apres notre hypothèse, le polonaise littéraire du XVIe siècle s’est formé comme la continuation immédiate du dialecte de culture de Cracovie qui était la capitale du royaume“. Tad tai buvo Krokuvos kultūrinis dialektas (matyt, turima galvoje krokuviškas rašomosios kalbos variantas).
Milewski 1969, 376: „Ce n’est qu’après le transfert de la capitale de la Pologne de Cracovie à Varsovie, en 1595, la suprématie des formes de la langue provenant de la Petite-Pologne a été brisée [?], par suite de quoi dans le polonais littéraire des XVIIIe et XIXe siècles les éléments d’origine du nord (mazovie, Grande-Pologne) et de l’orient (l’Ukraine, la Russie Blanche) ont prevalu [?] sur les éléments méridionaux (petite-Pologne)“.
Klemensiewicz 1965, 2, 181: „[...] na temat początku i pochodzenia polskiego języka ogólnego i jego literackiej odmiany [...]. [...] oparł się na on na podstawie dielektu wielkopolskiego i tradycje wielkopolskie odgrywały w nim znaczną rolę także wówczas, kiedy centrum średniowiecznego życia politycznego i kulturalnego przeniosło się do Krakowa. Tam jednak uczestniczające już dawniej w tym procesie elementy małopolskie przybrały na sile. [...] spośród odróżniających cech dialektycznych posiadał język literacki XVI w. następujące, właściwe dialektowi małopolskiemu albo jako wyłączne, albo przynajmniej jako jeden z obocznych wariantów: [...]“.
Klemensiewicz 1965, 2, 182: „Małopolski wpływ w szesnastowiecznym procesie normalizacji systemu fonologicznego i morfologicznego nie da się zaprzeczyć“.
Klemensiewicz 1965, 2, 183: „Wpływ dialektu mazowieckiego, aściślej mówiąc ośrodka warszawskiego, potęgował się z czasem, a jego objawy wystąpiły wyraźniej w okresie Oświecenia i w dalszym ciągu doby nowopolskiej“.
Subačius 1998, 19 (Piročkino nuomonė), 118 (Klemento nuomonė)

BULGARŲ KALBA
Subačius 1998, 19.

KROATŲ KALBA
Subačius 1998, 19